TÓM TẮT TỔNG QUAN

Bối cảnh

Như đã được nêu trong Nghị quyết của Nghị viện châu Âu ngày 19 tháng 6 năm 2025, các mạng lưới điện là xương sống của hệ thống năng lượng châu Âu. Chúng đóng vai trò thiết yếu trong việc đạt được quá trình chuyển đổi năng lượng sạch và cung cấp năng lượng tái tạo, đồng thời hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Cần có các khoản đầu tư đáng kể, cùng với sự giám sát điều tiết phù hợp, để mở rộng hạ tầng lưới điện, nhằm đảm bảo một hệ thống điện được phi carbon hóa, linh hoạt, phân tán hơn, số hóa và có khả năng chống chịu tốt.

Nhằm tăng cường hơn nữa sự giám sát điều tiết đối với các lưới điện và hỗ trợ các Cơ quan Quản lý Năng lượng Quốc gia (NRA) trong việc theo dõi hiệu suất hoạt động của mạng lưới điện, CEER (Hội đồng các Cơ quan Quản lý Năng lượng châu Âu), phối hợp với Cơ quan Hợp tác các Cơ quan Quản lý Năng lượng của Liên minh châu Âu (ACER), đã ban hành tài liệu hướng dẫn "Các chỉ số hiệu suất lưới điện thông minh trong truyền tải và phân phối điện" vào tháng 6 năm 2024.

Mục tiêu và nội dung của tài liệu

Tài liệu hiện tại là bản tiếp nối của tài liệu hướng dẫn nêu trên, nhằm đóng góp thêm cho cuộc thảo luận đang diễn ra và xác định một tập hợp giới hạn các chỉ số có thể được các Cơ quan Quản lý Năng lượng Quốc gia sử dụng để theo dõi và đánh giá hiệu suất hoạt động của các đơn vị vận hành hệ thống điện, liên quan đến việc phát triển lưới điện thông minh nhằm thúc đẩy hiệu quả sử dụng năng lượng và tích hợp năng lượng từ các nguồn tái tạo, theo yêu cầu tại Điều 59(1) của Chỉ thị (EU) 2019/944.

Kết luận

Quy trình đánh giá hiệu suất cùng với các chỉ số đầu ra và đầu vào của quy trình này giúp các NRA đánh giá được hiệu suất hoạt động trong quá khứ và quá trình biến đổi của nó, xác định hiện trạng và áp dụng tầm nhìn dài hạn để thiết lập các mục tiêu mong muốn.

Do đó, khung đánh giá hiệu suất nên tận dụng các kế hoạch phát triển lưới điện và kế hoạch kinh doanh của đơn vị vận hành hệ thống.

Các chỉ số được đề xuất cùng với khung đánh giá hiệu suất còn có thể tạo thành một cơ sở vững chắc cho mục đích điều tiết khuyến khích, đồng thời thừa nhận rằng việc lựa chọn công cụ phù hợp nhất nhằm đảm bảo hiệu quả trong khi mang lại giá trị cao nhất cho thị trường và khách hàng thuộc thẩm quyền của NRA.

Cụ thể hơn, tài liệu này đề xuất 14 chỉ số đầu ra, thuộc 6 khía cạnh, nhằm hỗ trợ việc theo dõi và đánh giá hiệu suất của các đơn vị vận hành hệ thống trong quá trình phát triển lưới điện thông minh, như một điểm khởi đầu để mỗi NRA xem xét.

Khía cạnh 1 - Tích hợp nguồn phát điện tái tạo

• Phát điện vượt mức / cắt giảm công suất các nguồn năng lượng tái tạo
• Thời gian đấu nối trung bình cho nguồn phát mới (theo từng cấp điện áp)
• Năng lực tiếp nhận của lưới điện đối với các nguồn năng lượng tái tạo (công suất phát lên lưới)

Khía cạnh 2 - Tích hợp việc gia tăng điện khí hóa trong sử dụng năng lượng

• Thời gian đấu nối trung bình cho phụ tải mới/tăng thêm (theo từng cấp điện áp)
• Năng lực tiếp nhận của lưới điện đối với phụ tải tiêu thụ (công suất nhận từ lưới)

Khía cạnh 3 - Tính cung cấp điện liên tục và khả năng chống chịu với các sự kiện cực đoan

• Thời gian và tần suất các sự cố mất điện kéo dài
• Tần suất các sự cố mất điện thoáng qua
• Chỉ số dựa trên rủi ro về tác động dự kiến của các sự kiện cực đoan

Khía cạnh 4 - Các mục tiêu khác về chất lượng cung cấp điện

• Loại và số lượng các sự kiện liên quan đến chất lượng điện áp
• Thời gian trung bình xử lý yêu cầu can thiệp của khách hàng
• Độ sẵn sàng của từng tài sản lưới điện

Khía cạnh 5 - Hiệu quả sử dụng năng lượng

• Tổn thất điện năng trên lưới phân phối

Khía cạnh 6 - Dữ liệu được cung cấp cho các bên tham gia thị trường

• Khả năng truy cập trực tuyến dữ liệu tiêu thụ và/hoặc phát điện của từng khách hàng
• Mức độ sẵn có của dữ liệu tiêu thụ - phát điện theo chu kỳ 15 phút của người sử dụng lưới điện (từ hệ thống đo đếm thông minh đến các đơn vị bán lẻ điện/đơn vị tổng hợp phụ tải)

Đề xuất về các chỉ số đầu ra liên quan đến khía cạnh thứ 7 được xác định trong tài liệu ACER-CEER năm 2024 (tích hợp thị trường liên quan đến truyền tải điện) được đề cập trong một công trình của ACER, được công bố phối hợp cùng với tài liệu này.

Tài liệu này thừa nhận rằng một số chỉ số được đề xuất có phạm vi mở và tương đối rộng. Bên cạnh việc có thể còn thiếu các thước đo chính xác trong một số trường hợp ở giai đoạn hiện tại, cách tiếp cận này xét đến thực tế rằng các chỉ số tương tự nhưng có sự khác biệt nhỏ có thể đã được sử dụng tại nhiều quốc gia. Đóng góp mà tài liệu này hướng tới là cung cấp một cái nhìn tổng quan toàn diện về toàn bộ phổ hiệu suất của lưới điện trên các khía cạnh đã được lựa chọn. Các định nghĩa chi tiết hơn đối với một số chỉ số, bao gồm khả năng hài hòa hóa các chỉ số này, nên được xử lý tốt hơn thông qua các hoạt động chuyên sâu dành riêng cho từng khía cạnh cụ thể, chẳng hạn như các báo cáo định kỳ của CEER về tổn thất điện năng và về việc đối chuẩn (benchmarking) chất lượng cung cấp điện.

Tải báo cáo đầy đủ tại: Electricity-smart-grid-performance-indicators-combined-2 

Nguồn: CEER