Tóm tắt

Báo cáo này rà soát các vấn đề an ninh năng lượng và các lựa chọn chính sách của ASEAN trong bối cảnh khu vực đối mặt với nhu cầu năng lượng tăng nhanh và một bức tranh năng lượng ngày càng phức tạp. An ninh năng lượng từ lâu đã là ưu tiên quan trọng của các quốc gia thành viên ASEAN, và tầm quan trọng này ngày càng tăng cùng với tăng trưởng kinh tế, phát triển công nghiệp, đô thị hóa và mức sống ngày càng cao, những yếu tố tiếp tục thúc đẩy nhu cầu năng lượng tăng mạnh trên toàn khu vực. Đông Nam Á đang nổi lên như một trong những trung tâm tăng trưởng nhu cầu năng lượng chính của thế giới. Hệ thống năng lượng giữa các quốc gia thành viên ASEAN vẫn rất đa dạng và tiếp tục dựa vào sự kết hợp giữa các nguồn tài nguyên trong nước, thương mại khu vực và nhập khẩu quốc tế. Do đó, đảm bảo nguồn cung năng lượng an toàn, giá cả phải chăng và bền vững là điều thiết yếu, không chỉ để duy trì đà tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội, mà còn để tăng cường khả năng chống chịu của khu vực trước các cú sốc địa chính trị, biến động giá nhiên liệu, các hiện tượng thời tiết cực đoan và sự thay đổi trong động lực của thị trường năng lượng toàn cầu.

Khu vực đang đối mặt với một loạt thách thức an ninh năng lượng có liên hệ chặt chẽ với nhau, bao gồm: sự phụ thuộc ngày càng tăng vào dầu và LNG nhập khẩu, mức độ phơi nhiễm trước các điểm nghẽn hàng hải chiến lược, mức độ sẵn sàng không đồng đều trước các gián đoạn nguồn cung, yêu cầu duy trì hệ thống điện tin cậy và giá cả phải chăng, cùng các rủi ro mới nổi liên quan đến chuỗi cung ứng năng lượng sạch và khoáng sản then chốt. Như báo cáo cho thấy, an ninh năng lượng sẽ ngày càng phụ thuộc vào đa dạng hóa nguồn cung, tăng cường sử dụng các nguồn tài nguyên trong nước, và đẩy nhanh điện khí hóa cùng nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong một cách tiếp cận tích hợp, dựa trên tư duy hệ thống. Bên cạnh các chính sách này, báo cáo đề cập một loạt lựa chọn bổ sung để giải quyết các thách thức về an ninh năng lượng. Các lựa chọn này gồm: mở rộng dự trữ chiến lược, đầu tư vào hạ tầng và cải thiện tính linh hoạt phía phụ tải; đẩy nhanh triển khai năng lượng sạch ở những nơi giúp giảm mức độ phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu; cải thiện công tác lập kế hoạch ứng phó khẩn cấp và giám sát thị trường; và tăng cường hợp tác khu vực thông qua các cơ chế hiệu quả hơn về chia sẻ thông tin, phối hợp ứng phó, hạ tầng liên kết xuyên biên giới và năng lực chuẩn bị tập thể. Xét tổng thể, các biện pháp này có thể giúp ASEAN quản lý các rủi ro ngắn hạn, đồng thời xây dựng một hệ thống năng lượng an toàn và linh hoạt hơn trong dài hạn.

Tải báo cáo tại: ASEANEnergySecurityReview 

Nguồn: IEA