Giới thiệu

Báo cáo này của CEER xem xét vấn đề tổn thất điện năng trên các lưới điện tại châu Âu, kế thừa và phát triển từ các báo cáo trước đó được công bố vào năm 2017 và 2020. Báo cáo phân tích các định nghĩa, phương pháp tính toán, cơ chế mua và cách thức điều tiết đối với tổn thất điện năng tại 40 quốc gia tham gia, bao gồm cả các quốc gia thành viên CEER và các bên ký kết thuộc Hội đồng Điều tiết Cộng đồng Năng lượng (Energy Community Regulatory Board - ECRB).

Bối cảnh và mục đích

Tổn thất điện năng đã được đánh giá ở cấp độ châu Âu trong hơn một thập kỷ qua. Các nghiên cứu trước đây của CEER và Ủy ban Châu Âu đã tìm hiểu về các phương pháp tính toán cũng như các cách tiếp cận điều tiết khác nhau. Báo cáo CEER lần thứ ba này mở rộng thêm từ các phân tích trước đó, sử dụng các phương pháp tính toán được cải tiến và mở rộng thu thập dữ liệu từ các Cơ quan Điều tiết Quốc gia (National Regulatory Authorities - NRA).

Các phát hiện chính

Định nghĩa về tổn thất điện năng có sự khác biệt giữa các quốc gia. Phần lớn các đơn vị được khảo sát định nghĩa tổn thất là phần chênh lệch giữa lượng điện năng đưa vào lưới và lượng điện năng được lấy ra khỏi lưới, nhưng cách phân biệt giữa tổn thất kỹ thuật và tổn thất phi kỹ thuật lại không nhất quán giữa các quốc gia. Tổn thất trên lưới truyền tải nhìn chung thấp hơn tổn thất trên lưới phân phối do sử dụng điện áp cao hơn. Tổn thất trên lưới phân phối dao động từ 1,95% đến 22,63% trong năm 2022, trong khi tổn thất trên lưới truyền tải dao động trong khoảng từ 0,99% đến 3,96%.

Các đơn vị vận hành hệ thống thường mua năng lượng để bù đắp cho phần tổn thất, ngoại trừ một số trường hợp ngoại lệ trong đó trách nhiệm này được giao cho các đơn vị bán lẻ điện hoặc các bên chịu trách nhiệm cân bằng. Mặc dù nhiều quốc gia đã có các cơ chế khuyến khích giảm tổn thất, mức độ triển khai thực tế vẫn còn khác nhau đáng kể. Công tơ điện tử thông minh (smart meters - SM) có thể giúp giảm tổn thất phi kỹ thuật, nhưng mỗi quốc gia vẫn cần xây dựng chiến lược riêng phù hợp với đặc thù của mình.

Khuyến nghị

Việc hài hòa hóa các định nghĩa và thiết lập ranh giới rõ ràng giữa tổn thất kỹ thuật và tổn thất phi kỹ thuật sẽ giúp nâng cao chất lượng công tác đối sánh (benchmarking). Các đơn vị vận hành hệ thống nên được khuyến khích để chủ động giảm thiểu tổn thất, thay vì chỉ đơn thuần chuyển chi phí sang cho người tiêu dùng. Các biện pháp bổ sung, chẳng hạn như bắt buộc sử dụng máy biến áp hiệu suất cao và thiết kế biểu giá điện hợp lý, có thể góp phần thúc đẩy hiệu quả sử dụng năng lượng và việc sử dụng năng lượng tái tạo. Việc tăng cường triển khai công tơ điện tử thông minh có thể giúp cải thiện độ chính xác trong đo đếm và giảm tổn thất, đặc biệt là các tổn thất phát sinh từ sai số đo đếm hoặc hành vi sử dụng điện trái phép. Các cách tiếp cận phù hợp với đặc thù riêng của từng quốc gia vẫn là yếu tố thiết yếu để đảm bảo hiệu quả điều tiết.

Tải báo cáo tại: 3rd-CEER-Report-on-Power-Losses 
Nguồn: CEER