Tóm tắt tổng quan

Chi tiêu trực tiếp của hộ gia đình cho năng lượng - bao gồm tiền điện, khí đốt và các loại nhiên liệu sưởi ấm khác, chi phí khấu hao của hệ thống điện mặt trời hộ gia đình, cùng các khoản mua lẻ xăng và sạc xe điện (EV) công cộng - là một thước đo quan trọng về khả năng chi trả năng lượng. Để phân biệt tổng chi tiêu cho các loại nhiên liệu khác nhau với hóa đơn tiền điện, đồng thời phản ánh các cơ hội chuyển đổi nhiên liệu, chúng tôi gọi chỉ số này là "Ví năng lượng" (Energy Wallet) của hộ gia đình.

Năm 2024, mức chi tiêu trung bình cho Ví năng lượng của hộ gia đình Mỹ là 5.530 USD, trong đó 1.850 USD dành cho hóa đơn tiền điện trả cho công ty điện lực. Thành phần lớn nhất trong Ví năng lượng là xăng, chiếm 2.930 USD mỗi hộ gia đình. Chi tiêu năng lượng có sự khác biệt đáng kể giữa các hộ gia đình và khu vực, do các yếu tố như giá nhiên liệu, khí hậu, đặc điểm hộ gia đình và mô hình tiêu thụ (Hình ES-1). Tại tất cả các bang, hóa đơn tiền điện trung bình chiếm chưa đến một nửa tổng giá trị Ví năng lượng. 

Hình ES-1. Ví năng lượng của Mỹ: Phân tách theo bang và loại nhiên liệu trong năm 2024

Sau khi điều chỉnh theo lạm phát chung của toàn bộ nền kinh tế, Ví năng lượng trung bình của Mỹ năm 2024 ở mức tương đương với năm 2000 tính theo mỗi hộ gia đình, khoảng 5.350 USD (theo giá USD năm 2024). Tuy nhiên, trong giai đoạn đó, con số này đã biến động từ 4.590 USD (thời điểm đại dịch năm 2020) đến 7.860 USD (mức đỉnh của giá nhiên liệu hóa thạch năm 2008). Thành phần hóa đơn tiền điện ổn định hơn, dao động trong khoảng từ 1.600 USD đến 2.000 USD (Hình ES-2).

Nhìn về phía trước, những thay đổi về công nghệ và cấu trúc trong tương lai, đặc biệt là quá trình điện khí hóa các phương tiện hạng nhẹ (light-duty vehicles), có khả năng làm giảm đáng kể chi tiêu năng lượng trung bình của hộ gia đình. Trong một kịch bản dự báo sử dụng mô hình US-REGEN của EPRI, với giả định về các thay đổi chính sách năng lượng gần đây và việc áp dụng các công nghệ mới theo yếu tố kinh tế, Ví năng lượng trung bình của hộ gia đình Mỹ sẽ giảm 36% (theo giá trị thực - real terms) vào năm 2050 (Hình ES-2). Mức giảm trung bình theo từng bang dao động từ 10% đến 50%. Xu hướng này chủ yếu do việc thay thế chi tiêu cho xăng bằng chi tiêu tăng thêm cho điện khi các phương tiện cá nhân được điện khí hóa, dẫn đến khoản tiết kiệm ròng đáng kể nhờ lợi thế về hiệu suất của xe điện. Hiệu suất và điện khí hóa trong các hạng mục sử dụng cuối của công trình xây dựng (building end-uses) cũng góp phần giảm chi phí năng lượng của hộ gia đình, ngay cả khi nhu cầu sử dụng dịch vụ gia tăng trong tương lai. Chúng tôi cũng xem xét một kịch bản với giá nhiên liệu thấp hơn và không có việc loại bỏ dần các khoản trợ cấp năng lượng sạch theo Đạo luật Giảm lạm phát (Inflation Reduction Act - IRA), kịch bản này càng làm giảm thêm chi tiêu trực tiếp của hộ gia đình, dẫn đến mức giảm 42% trong Ví năng lượng trung bình của Mỹ (theo giá trị thực).

Hình ES-2. Ví năng lượng của Mỹ: Lịch sử và Dự báo theo giá USD năm 2024

Báo cáo này trình bày một phép tính đơn giản cho chỉ số Ví năng lượng, mô tả tổng chi tiêu năng lượng trực tiếp của các hộ gia đình và cách chỉ số này thay đổi theo thời gian, đặc biệt là do tác động của các xu hướng điện khí hóa. Các phân tích tiếp theo sẽ sử dụng các công cụ mô hình hóa của EPRI để tìm hiểu sự đánh đổi (trade-offs) trong quá trình điện khí hóa và cung cấp một báo cáo chi tiết hơn về các chi phí phi năng lượng của các công nghệ sử dụng cuối, cả ở quy mô tổng hợp và ở cấp độ từng hộ gia đình đại diện cụ thể; chi phí dịch vụ năng lượng trên toàn bộ nền kinh tế, bao gồm cả các khoản mua năng lượng không thuộc hộ gia đình (được tích hợp trong các khoản mua hàng hóa và dịch vụ của hộ gia đình, chẳng hạn như đi lại bằng máy bay); và các tác động phân bổ của chi phí năng lượng hộ gia đình đối với khả năng chi trả.

Tải báo cáo tại: Link

Nguồn: EPRI