Sau sự tăng trưởng mạnh mẽ vào năm ngoái, doanh số xe điện toàn cầu dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong năm 2026, đạt 23 triệu xe và chiếm gần 30% tổng số ô tô được bán ra trên toàn thế giới, theo ấn bản mới của Triển vọng Xe điện Toàn cầu (Global EV Outlook) thường niên của IEA.

Báo cáo được công bố hôm nay đã xem xét các xu hướng thị trường và chính sách trọng tâm liên quan đến việc triển khai xe điện và cơ sở hạ tầng trạm sạc (charging infrastructure), cũng như các hệ quả của việc gia tăng áp dụng xe điện đối với hệ thống điện (electricity), dầu mỏ và lượng khí thải. Giữa bối cảnh khủng hoảng năng lượng lớn bắt nguồn từ cuộc chiến ở Trung Đông, bản Triển vọng mới cũng trình bày dữ liệu ban đầu cho những tháng đầu năm 2026 và đánh giá các hệ quả của cuộc khủng hoảng đối với chính sách và sự phát triển của thị trường xe điện.

Năm 2025, doanh số xe điện toàn cầu đã tăng 20%, vượt mốc 20 triệu xe, đồng nghĩa với việc 1/4 số ô tô mới bán ra trên toàn cầu là xe điện. Tại khoảng 40 quốc gia, xe điện chiếm từ 10% trở lên trong tổng số ô tô mới được bán ra. Xét về mặt sản xuất, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc cung ứng 60% lượng xe điện bán ra toàn cầu, trong khi các nhà sản xuất ô tô châu Âu và Bắc Mỹ mỗi khu vực đảm nhận khoảng 15% doanh số toàn cầu.

Tiếp sau những thay đổi về chính sách ở Trung Quốc và Mỹ, doanh số xe điện toàn cầu trong quý 1 năm 2026 đã giảm 8% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, sự sụt giảm tổng thể này đã che lấp đi sự tăng trưởng doanh số mạnh mẽ ở nhiều quốc gia và khu vực khác. Ở châu Âu, doanh số tăng gần 30% so với cùng kỳ năm trước; ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc), doanh số tăng vọt 80%; và ở thị trường Mỹ Latinh, mức tăng là 75%. Vào tháng 3, gần 90 quốc gia trên thế giới đã ghi nhận mức tăng trưởng doanh số so với cùng kỳ năm trước, với khoảng 30 quốc gia trong số đó đạt mức doanh số hàng tháng phá kỷ lục.

Báo cáo nhận thấy rằng xe điện đang ngày càng có khả năng cạnh tranh về chi phí tại các thị trường trọng điểm, điều này có thể củng cố nhu cầu từ những người tiêu dùng đang lo ngại về sự biến động giá nhiên liệu. Đến năm 2035, ngay cả khi không có bất kỳ chính sách mới nào được ban hành, quy mô đội xe điện toàn cầu (không bao gồm xe hai và ba bánh) được dự báo sẽ tăng vọt lên tới 510 triệu chiếc, so với con số gần 80 triệu chiếc như hiện nay.

“Doanh số xe điện đã lập các kỷ lục mới ở gần 100 quốc gia vào năm ngoái. Sự phổ biến ngày càng tăng của xe điện đã đánh dấu một sự chuyển dịch lớn đối với thị trường ô tô và toàn bộ hệ thống năng lượng (energy system) – và nó đang mang lại một số giải pháp giảm áp lực trong bối cảnh cú sốc nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử,” Giám đốc điều hành IEA, ông Fatih Birol cho biết. “Nhìn về phía trước, sự sụt giảm của giá thành pin (battery prices) và các phản ứng chính sách tiềm năng đối với cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu hiện nay dự kiến sẽ tạo thêm động lực mới cho thị trường xe điện.”

Báo cáo nhận thấy doanh số xe tải điện (electric trucks) cũng đang tăng trưởng đáng kể, với phần lớn thị phần nằm ở Trung Quốc. Doanh số toàn cầu vào năm 2025 đã tăng hơn gấp đôi so với năm trước đó. Các mẫu xe điện hóa chiếm gần 1/10 lượng xe tải được bán ra trên toàn cầu vào năm ngoái. Phân khúc giao thông đường bộ được điện hóa cao nhất – xe hai và ba bánh – vẫn tiếp tục đà tăng trưởng trong năm 2025.

Báo cáo nhấn mạnh Đông Nam Á là khu vực có động lực phát triển xe điện đặc biệt mạnh mẽ. Doanh số ô tô điện hàng năm trong khu vực đã tăng hơn gấp đôi vào năm ngoái, mang lại cho khu vực này thị phần gần 20%. Theo các dự báo mới nhất, tỷ lệ này có thể tăng vọt lên 60% vào năm 2035, dựa trên các động lực về giá và chính sách hỗ trợ. Một số quốc gia ở Đông Nam Á – bao gồm Việt Nam, thị trường xe điện lớn nhất khu vực – đã công bố kế hoạch mở rộng hoặc gia hạn các ưu đãi thuế đối với xe điện như một phần trong các biện pháp ứng phó với cuộc khủng hoảng năng lượng hiện tại.

Trung Quốc vẫn là trung tâm sản xuất (manufacturing hub) xe điện lớn nhất thế giới, chế tạo gần 3/4 trong số gần 22 triệu chiếc xe điện được sản xuất trên toàn cầu vào năm ngoái. Do sản lượng sản xuất vượt quá nhu cầu nội địa, xuất khẩu xe điện của Trung Quốc đã tăng gấp đôi, đạt mức cao kỷ lục hơn 2,5 triệu xe. Bên ngoài 3 thị trường xe điện lớn là Trung Quốc, Châu Âu và Hoa Kỳ, 55% lượng xe điện được bán ra ở phần còn lại của thế giới là xe nhập khẩu từ Trung Quốc – tăng từ mức dưới 5% chỉ 5 năm trước đó. Trung Quốc cũng tiếp tục thống trị các chuỗi cung ứng xe điện (EV supply chains), chiếm hơn 80% sản lượng cell pin (battery cell production) vào năm 2025 và tỷ trọng thậm chí còn cao hơn trong việc sản xuất các vật liệu trọng yếu cho pin xe điện.

Báo cáo năm nay bao gồm một phần đặc biệt về các xu hướng công nghệ ô tô liên quan đến phần mềm và trí tuệ nhân tạo. Báo cáo đi kèm với các bản cập nhật cho hai công cụ trực tuyến: Trình khám phá Dữ liệu Xe điện Toàn cầu (Global EV Data Explorer) – hiện đã tích hợp dữ liệu giá xe ở một số thị trường chọn lọc – và Trình khám phá Chính sách Xe điện Toàn cầu (Global EV Policy Explorer). Các công cụ tương tác này cho phép người dùng khai thác các số liệu thống kê, dự báo và các biện pháp chính sách về xe điện trên toàn thế giới.

Nguồn: IEA