Tóm tắt tổng quan

Châu Á là nơi sinh sống của một nửa dân số thế giới, sở hữu 4% trữ lượng dầu khí toàn cầu và sản xuất tới ba phần tư sản lượng công nghệ điện hóa (electrotech) của thế giới. Nếu đây là thế kỷ của Châu Á, thì con đường phát triển của khu vực này sẽ đi theo hướng điện khí hóa.

Châu Á đang điện khí hóa nhanh chóng. Khu vực này phát điện chiếm hơn một nửa sản lượng điện toàn cầu và đóng góp ba phần tư mức tăng trưởng nhu cầu điện năng thế giới kể từ năm 2000. Châu Á đã vượt qua phương Tây về mức độ điện khí hóa vào năm 2016 và đang tiến hành điện khí hóa với tốc độ nhanh gấp năm lần.

Không chỉ riêng Trung Quốc. Đông Nam Á đã vượt Hoa Kỳ về tỷ lệ điện khí hóa vào năm 2023 và tỷ lệ thâm nhập xe điện (EV) vào năm 2024; Nam Á vượt Hoa Kỳ về tỷ lệ phát điện mặt trời vào năm 2022. Trong khi đó, Châu Á (không tính Trung Quốc) là nhà sản xuất lớn thứ hai cả tấm pin mặt trời lẫn ắc-quy (battery).

Châu Á thiếu hụt nhiên liệu hóa thạch. Khu vực này chỉ nắm giữ 4% trữ lượng dầu khí toàn cầu và nhập khẩu 1,1 nghìn tỷ USD nhiên liệu hóa thạch mỗi năm, chiếm 31% tổng nhu cầu năng lượng sơ cấp. Hệ quả là Châu Á chiếm đến 62% tổng lượng nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch toàn cầu.

Nhưng Châu Á là siêu cường công nghệ điện hóa. Châu Á sản xuất hơn 95% tấm pin mặt trời, 85% ắc-quy lưu trữ năng lượng và 75% tua-bin gió toàn cầu. Khu vực này còn sở hữu tiềm năng tài nguyên năng lượng mặt trời và gió đủ để đáp ứng ít nhất 14 lần tổng nhu cầu điện năng và gấp 100 lần sản lượng dầu khí hiện tại.

Chi phí công nghệ điện hóa giảm mạnh đã mở ra cánh cửa chuyển đổi nhanh chóng. Điện mặt trời kết hợp lưu trữ năng lượng (solar plus storage) hiện rẻ hơn phát điện từ nhiên liệu hóa thạch ở hầu hết các thị trường trong khu vực. Xe điện đã có giá thành thấp hơn xe chạy xăng tại nhiều thị trường. Hơn 70% hệ thống năng lượng đã có thể được điện khí hóa bằng các công nghệ thương mại sẵn có. Điều này hoàn toàn chưa đúng chỉ năm năm trước.

Sự kiện đóng cửa eo biển Hormuz là chất xúc tác. Năm 2024, Châu Á nhập khẩu 45% lượng dầu và 30% lượng LNG (khí tự nhiên hóa lỏng) từ Trung Đông, khiến khu vực đặc biệt dễ bị tổn thương trước các cú sốc địa chính trị và biến động giá nhiên liệu. Giá cao và tình trạng thiếu hụt nguồn cung đang buộc các nước phải xem xét lại chính sách năng lượng.

Một chiến lược năng lượng mới đang hình thành tại Châu Á. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ điện hóa để giành lại chủ quyền năng lượng, giảm thâm hụt thương mại và xây dựng "Lá chắn Điện" (Electro-Shield). Điện khí hóa giao thông đường bộ để giảm một nửa lượng nhập khẩu dầu, tiết kiệm hơn 300 tỷ USD mỗi năm; đẩy nhanh triển khai năng lượng tái tạo để loại bỏ LNG khỏi cơ cấu phát điện; điện khí hóa nấu ăn để giảm chi phí nhiên liệu và ô nhiễm không khí trong nhà.

Phần thưởng là thế kỷ Châu Á. Hàng nghìn tỷ đô-la mỗi năm, thay vì chảy vào nhập khẩu nhiên liệu, sẽ được tái đầu tư vào vòng quay kinh tế điện hóa nội địa. Không khí trong lành hơn cho chín trong mười người dân Châu Á đang phải chịu ô nhiễm không khí vượt ngưỡng tiêu chuẩn WHO. Tăng trưởng nhanh hơn, an ninh năng lượng tốt hơn và vị thế dẫn đầu trong các ngành công nghệ điện hóa mà thế giới sẽ cần trong hàng thập kỷ tới.

Đại Hội Tụ (The Great Convergence). Phương Tây xây dựng sự thịnh vượng dựa trên nhiên liệu hóa thạch — đó là nguyên nhân của Đại Phân Kỳ. Châu Á ngày nay có cơ hội kiến tạo tương lai trên nền tảng điện tử.

Tải tài liệu đầy đủ tại: 
Electric-Asia_Slidedeck 

Nguồn: EMBER