Cơ quan điều tiết năng lượng Úc (AER) tiến hành đánh giá hiệu quả hoạt động của thị trường điện bán buôn theo Luật Điện lực Quốc gia (National Electricity Law). Báo cáo năm 2026 của chúng tôi, báo cáo thứ năm trong chuỗi báo cáo này, xem xét sự thay đổi trong hiệu quả hoạt động của thị trường trong 5 năm qua, với trọng tâm đặc biệt vào các kết quả trong năm 2025.

Lần đầu tiên, báo cáo trình bày các thông tin được thu thập trực tiếp từ các bên tham gia thị trường về hoạt động ký kết hợp đồng mua bán điện, được thu thập thông qua Lệnh Thu thập Thông tin Giám sát Thị trường (Market Monitoring Information Order).

Phát hiện trọng tâm

- Thị trường Điện Quốc gia (NEM) đang chuyển đổi từ một thị trường duy nhất thành nhiều thị trường khác nhau trong từng khu vực, được phân định thường xuyên theo khung giờ trong ngày và loại hình dịch vụ.

- Kết quả về giá ngày càng phụ thuộc vào việc liệu có đủ công suất linh hoạt sẵn sàng khi cần thiết hay không. Nếu nguồn cung linh hoạt, thiết bị lưu trữ, hạ tầng truyền tải và các giải pháp đáp ứng nhu cầu (demand response) không mở rộng quy mô đủ để cung cấp công suất cần thiết đúng nơi, đúng thời điểm, thì người tiêu dùng có thể phải đối mặt với giá điện cao hơn và rủi ro về độ tin cậy cung cấp điện lớn hơn, bởi vì thị trường sẽ trở nên dễ bị tổn thương hơn trước các cú sốc cung cầu.

- Những thay đổi này cũng khiến hành vi thị trường trở nên phức tạp hơn để đánh giá, và sẽ định hình các ưu tiên giám sát của chúng tôi trong tương lai.

Các phát hiện chính từ báo cáo bao gồm:

- Giá điện hạ nhiệt trong năm 2025, nhưng áp lực vẫn còn ngoài khung giờ ban ngày. Giá điện và doanh thu đều thấp hơn so với năm 2024 ở tất cả các khung giờ trong ngày.

- Mức độ cạnh tranh nhìn chung được cải thiện, nhưng vẫn còn rủi ro tại một số thời điểm, khu vực và loại hình dịch vụ cụ thể. Mức độ cạnh tranh trong NEM đã được cải thiện trong năm 2025 khi có thêm nguồn phát và thiết bị lưu trữ mới gia nhập thị trường, đồng thời cơ cấu sở hữu trở nên đa dạng hơn. Mức độ cạnh tranh vẫn còn hạn chế hơn trong khung giờ cao điểm buổi tối và ban đêm, khi hệ thống phụ thuộc nhiều hơn vào các nguồn phát có thể điều độ (dispatchable generation).

- Thị trường hợp đồng đã ổn định trở lại kể từ năm 2022, nhưng khả năng tiếp cận công cụ quản lý rủi ro vẫn chưa đồng đều. Thị trường hợp đồng mua bán điện nhìn chung đã ổn định trở lại sau giai đoạn xáo trộn của năm 2022. Các bên tham gia không thuộc thị trường năng lượng (non-energy market participants) đóng góp phần lớn thanh khoản giao dịch trên Sở Giao dịch Chứng khoán Australia (ASX), trong khi các bên tham gia thị trường năng lượng chiếm tỷ trọng lớn hơn về vị thế mở (open interest), do họ có xu hướng nắm giữ vị thế trong thời gian dài hơn nhằm quản lý rủi ro biến động giá điện bán buôn đối với hoạt động vật lý của mình.

- Hành vi của các bên tham gia thị trường phần lớn phản ánh điều kiện thị trường. Kết quả phân tích không cho thấy dấu hiệu về sức mạnh thị trường kéo dài trên phạm vi toàn NEM, nhưng cho thấy rằng tự động hóa, hoạt động chào giá của pin lưu trữ (battery bidding) và hành vi quản lý danh mục (portfolio behaviour) đang khiến hành vi thị trường trở nên phức tạp hơn để đánh giá.

- Các nguồn gia nhập gần đây đã hỗ trợ kết quả thị trường, nhưng khả năng triển khai trong tương lai còn nhiều bất định hơn. Hiện tại, pin lưu trữ dường như có bài toán kinh doanh vững chắc nhất, nhưng sự sụt giảm gần đây của mức chênh lệch giá (price spreads) sẽ ảnh hưởng đến triển vọng đầu tư. Điện gió, điện mặt trời và điện khí đang đối mặt với các tín hiệu đầu tư yếu hơn.

Tải báo cáo tại: Wholesale-electricity-market-performance-report---2026 

Nguồn: AER